Od obliczenia do uczciwej odpowiedzi

Dobierz odpowiedź do pytania

Potrafisz już obliczyć średnią i medianę oraz zobaczyć rozrzut. Ostatni krok to przekazanie wyniku bez obiecywania więcej, niż pokazują dane.

Po tej lekcji wybierzesz miarę do konkretnego celu, uruchomisz ogólną funkcję mediany i zaplanujesz własny mały pomiar.

flowchart TD
  accDescr: Wybór podsumowania zależy od pytania. Średnia pomaga opisać łączny czas, mediana środek zbioru. Obie wymagają informacji o rozrzucie i ograniczeniach danych.
  A["Jakie jest pytanie?"]
  B["Łączny czas na wizytę"]
  C["Środek uporządkowanego zbioru"]
  D["Średnia: 12 minut"]
  E["Mediana: 8 minut"]
  F["Dodaj rozrzut i ograniczenia"]
  A --> B
  A --> C
  B --> D
  C --> E
  D --> F
  E --> F

Diagram prowadzi od pytania do podsumowania. Jeśli rozliczasz łączny czas pięciu wizyt, średnia zachowuje powiązanie z sumą: 12 × 5 = 60. Jeśli szukasz środkowej obserwacji, wybierz medianę. W obu przypadkach dopowiedz, że czasy wyniosły od 4 do 32 minut.

Żadna gałąź nie daje gwarancji „zdążę w dziesięć minut”. Do oceny przyszłych wizyt potrzebujesz więcej porównywalnych danych oraz informacji, czy zmieniły się warunki.

Mediana dla dowolnej liczby obserwacji

Poniższa funkcja przyjmuje niepustą tablicę liczb. Nie zmienia oryginalnej tablicy. Przy nieparzystej liczbie elementów zwraca środkowy, a przy parzystej — średnią dwóch środkowych.

def median(values)
  raise ArgumentError, "Provide at least one value" if values.empty?

  sorted = values.sort
  middle = sorted.length / 2
  return sorted[middle] if sorted.length.odd?

  (sorted[middle - 1] + sorted[middle]).fdiv(2)
end

puts median([4, 6, 8, 10, 32]) # 8
puts median([10, 4, 8, 6])     # 7.0

Zwróć uwagę na drugi przykład: wejście nie musi być uporządkowane. Pusta tablica wywołuje czytelny błąd zamiast pozornej odpowiedzi 0. W tym kursie zakładamy, że wartości są liczbami; przy danych z formularza należałoby dodatkowo sprawdzić typy i dopuszczalne wartości.

Twój mały eksperyment

1. Wybierz powtarzalną czynność, na przykład parzenie herbaty.
2. Zapisz regułę początku i końca pomiaru oraz jednostkę.
3. Zbierz kilka obserwacji, zachowując notatki o zmianach warunków.
4. Policz średnią i medianę. Narysuj słupki od wspólnego zera albo wypisz wartości w tabeli.
5. Napisz dwa zdania: co pokazują dane i czego jeszcze z nich nie wiesz.

Ukończenie kursu nie wymaga uruchomienia kodu. Możesz wykonać obliczenia ręcznie. Gdy skończysz, oznacz lekcję jako ukończoną; postęp będzie widoczny w planie i bibliotece.

Najważniejsza umiejętność z tego kursu to nie sam wzór. To przejście od jasno zdefiniowanego pomiaru do odpowiedzi, której zakres pasuje do posiadanych danych.